Նրանց ուժով սովորեցնել հնարավոր չէ

SONY DSCՄանկավարժը ներկայացրել  է բելառուսներին, թե ինչու երեխաները չեն սիրում դպրոցը

Ակադեմիկոս, դաստիարակության և կրթության մանկավարժական-անհատական մոտեցման հիմնադիր,  ութսունամյա  Շալվա Ալեքսանդրովիչ Ամոնաշվիլին շարունակում է ակտիվորեն  տարածել  մանկավարժական-նորարարական գաղափարներ ոչ միայն հարազատ Վրաստանում, այլև նրա սահմաններից դուրս։ Բելառուսում տեղի ունեցած դասախոսությանը հեղինակավոր մանկավարժին լսելու էին եկել և՛ գործընկերներ, և՛ ծնողներ։ Նրանք, ում անհանգստացնում են ժամանակակից երեխաների դաստիարակության հարցերը,  նրանք, ովքեր գիտակցում են, որ ժամանակակից սերնդին հնարավոր չէ հին մեթոդներով դաստիարակելը, ովքեր զգում են ավանդական  համակարգի ձախողումը։ Читать далее

Հոկտեմբեր: Դիտարկումներ

Բանավոր քննարկումները լուրջ պատրաստում են ենթադրում: Եթե քննարկման մթնոլորտ ստեղծված չէ, խնդիրը ներկայացված չէ, հետաքրքրություն չի առաջացրել քննարկվող նյութը, սովորողը կմնա անհաղորդ այդ ամենին: Չես կարող ստիպել, որ մարդը լսի: Նույնիսկ լուռ նստելը դեռ չի նշանակում, որ քեզ և ընկերներին լսում են: Իսկ 10—11 տարեկանը չի կարող լռել: Ինքը իր զբաղմունքը կգտնի:
Քննարկման կայացման տարբեր ձևեր կան: Իրար լսել տալու, արձագանքելու տարբեր միջոցներ կան:

Ահա ձևերից մեկը: Սովորողները գիտեն, որ քննարկումը տեսագրվում է: Տեսանյութը հետո դառնալու է ուսումնական աշխատանք. անհատապես դիտելու ենք, դուրս ենք գրելու խոսքային անհարթությունները, սխալ գործածված լեզվական կառույցները: Սա բանավոր խոսքի զարգացման արդյունավետ աշխատանքներից է, որի շուրջ կենտրոնանում են սովորողները: Նախ՝ իմանալով, որ ուսումնական պարապմունքը տեսագրվում է, առավել ուշադիր են լինում իրենց բանավոր խոսքի նկատմամբ: Փորձում են իրար առավել ուշադիր լսել, արագ արձագանքել, որ հանկարծ տեսանյութում ոչ ներկայանալի վիճակում չհայտնվեն: Նախօրոք մտածում են իրենց ասելիքի շուրջ: Սրանք կարևոր հատկանիշներ են, որոնք զարգանում են էսպիսի տեսագրություններւ միջոցով: Ահա քննարկման մի օրինակ: Դասարանը քննարկում է Ստեփան Զորյանի «Անհայտ թելեր» պատմվածքը:

Տեսանյութը պատրաստեց Կարինե Գոմցյանը:

Տեսանյութը դառնալու է ուսումնական աշխատանք արդեն մյուս ուսումնական պարապմունքի ընթացքում: Читать далее

Ինչպես սովորեցնենք այնտեղ, որտեղ ուսումը չեն գնահատում: Սիմոն Սոլովեյչիկ

download

Ուզում ես ապրել` սովորել կարողացիր:
Ուսուցիչները բողոքում են` շուրջը բազմաթիվ օրինակներ կան, որոնք հաստատում են, որ
առանց ուսման էլ կարելի է լավ ապրել: Ուրեմն ինչպե՞ս սովորեցնենք: Ինչպե՞ս սովորեցնենք
երեխաներին այնպիսի ժամանակ, երբ երեխաները չեն հասկանում` ինչու պետք է սովորեն, երբ
անուսումը կարող է տասն անգամ շատ գումար վաստակել ուսյալից:
Հիշեցի Սուխոմլինսկուն. «Մարդը պետք է սովորի նրա համար, որ մարդ է»… Սովորել ոչ ինչ-որ բանի, պարզապես նրա համար, որ դու մարդ ես. մեծագույն առավելություն է` մատչելի ոչ բոլորին: Լև Տոլստոյը կարող էր իրեն թույլ տալ թողնել համալսարանը և ձևականորեն մնալ ոչ ուսյալ. նա հպարտանում էր, որ և՛ ինքը, և՛ իր նախնիներն ունեցել են ոչ «հանուն ինչ¬որ բանի» սովորելու հնարավորություն: Բայց կարո՞ղ են, արդյոք, բոլոր երեխաներն ուսանել «ոչ մի բանի համար»: Читать далее

Սեպտեմբեր

24.09.2019

Սիրելի՛ ընկերներ, սա ընդհանուր պարապմունքի կազմակերպման կարգն է:
Խնդրում եմ, ուշադիր կարդացեք: Եթե հարցեր կան, տվեք:
Խնդրում եմ նաև այս կարգի հետ համեմատեք ձեր դպրոցներում անցկացվող ընդհանուր պարապմունքները և «Կարծիքներ» բաժնում գրեք՝ ինչն է համապատասխանում այս կարգին, և որ մասն է, որ չի կատարվում:

Իսկ հիմա իմ դիտարկումները: Պետք է փորձեք ավելի արագ յուրացնել ընդհանուր պարապմունքի այն պարերն ու երգերը, որոնք իրականացվում են Մարմարյա սրահում: Դրա համար կարելի է ազատ ժամանակ լինել պարասրահում-երգասրահում և սովորողների հետ մասնակցել պարի, երգի պարապմունքներին, երգի-պարի մասնագետների հետ ճշտել այն երգ-պարի ցանկը, որ կատարվում է մարմարյա սրահում, օգտվել երաժշտության մասնագետների բլոգներից:
Հնարավորին չափով արագ ուսումնասիրեք mskh.am կայքը, որպեսզի կարողանաք ձեզ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ավելի արագ ձեռք բերեք կայքից:
Ավելի ակտիվ մասնակցեք ընդհանուր պարապմունքներին: Երգեք-պարեք ձեր սովորողների հետ: Խնդրեք, թող իրենք էլ ձեզ սովորեցնեն: Ի վերջո կրթահամալիրում արդյունավետ գործող սովորող-սովորեցնող նախագծով կարելի է շատ արագ յուրացնել չիմացածը: Այս դեպքում դուք կհայտնվեք սովորողի կարգավիճակում, սովորողը՝ սովորեցնողի:  Դա ձեզ ավելի արագ կմտերմացնի ձեր սովորողների հետ և, հավատացեք, ավելի ջերմ հարաբերություններ կստեղծվեն, որն էլ կօգնի նաև արագ յուրային դառնալ:
Բայց ոչ մի դեպքում Մարմարյա սրահում չի կարելի պասիվ կանգնել:
Եղեք ձեր սովորողների կողքին և ակտիվ մասնակցեք ընդհանուր պարապմունքին:

20․09․2019

Բանավոր խոսքի անընդհատ, անհոգնել զարգացումը մայրենի խոսքի մշակման կարևորագույն բաղկացուցիչներից է: Սակայն էստեղ էլ արհեստականությունից և ձանձրալի կրկնողություններից պետք է զերծ մնալ:
Պատմել կարդացածը՝ լավ աշխատանք է: Բայց դա էն դեպքում, երբ դիմացինը այն լսում է որպես նորություն: Չէ՞ որ մենք իմացած բանի մասին չենք ուզում լսել: Երբ հայտնի տեքստի պատումը դառնում է մի քանի անգամ կրկնվող գործունեություն, դադարում է օգտակար, արդյունավետ լինելուց:
Նույն առակը մի քանի անգամ պատմելը ի՞նչ է տալիս լսող սովորողին: Ինքը կարդացել է առակը, գիտի բովանդակությունը և ստիպված է լսել իր ընկերների  պատումը: Համաձայնեք, որ հետաքրքիր չէ: Այլ բան է լսել ընկերոջ կարծիքը, քննարկումը, մոտեցումը:: Կարելի է առակը պատմել տարբեր առաջադրանքներով՝ ասենք՝ առյուծի անունից, աղվեսի անունից, անտառի անունից և այլն: Խոսքային լավ աշխատանք կլինի առակը տարբեր խմբերով սցենարների վերածելն ու խաղալը:
Խոսքի զարգացումը պետք է բնական ճանապարհով լինի: Եվ որքան բազմատեսակ, որքան հետաքրքիր, այնքան լավ:

Կարդացեք հետևյալ հոդվածները.

Որտեղ սկսվում է ձանձրույթը, էնտեղ վերջանում է կրթությունը:

Բանավոր խոսքի մշակում: Ուրախ է և արդյունավետ:

Բանավոր խոսք: Մենք ավելի շատ խոսում ենք, քան գրում:

18.09.2019

Ուսումնական ճամփորդությունները որպես ուսումնական նախագծեր:
Բոլոր ճամփորդությունները, արշավները այցելությունները ուսումնական են, հետևաբար չեն կարող մանրամասն չնախագծվել, չշարադրվել: Շատ կարևոր է ճամփորդության նախապատրաստական աշխատանքը սովորողի և դասավանդողի կողմից: Ո՞ւր ենք գնում, ինչո՞ւ ենք գնում, ինչպե՞ս ենք գնում, ի՞նչ նպատակով ենք գնում և այլ հարցեր պետք է ունենան և՛ իրենց նախապատրաստական, և ետճամփորդական նկարագրությունները:

Մանրամասն կարդացեք ուսումնական ճամփորդությունը կազմակերպելու կարգը:

17.09.2019

Ուսումնական տարածքի մաքրության մասին: Մանկվարժությունը ավելի լայն հասկացություն է, քան դասատվությունը, քան առարկայական հմտությունների փոխանցումը: Վերաբերմունքը միջավայրի, շրջապատի հիգիենիկ վիճակի ապահովումը, աղտոտության նկատմամբ անհանդուրժողականությունը նույնքան կարևոր է, որքան ցանկացած այլ գիտելիք:
Փնթի, թափթփված, աղտոտ միջավայրում ոչ մի գործունեություն չի կարելի ծավալել, այդ թվում նաև ուսումնական պարապմունք:
Ուսումնական պարապմունքից հետո տարածքը մաքուր թողնելը կարևորագույն պայմաններից պետք է լինի՝ աթոռների դասավորվածություն, ավելորդ իրերի հավաքում, սեղանների ուղղում և այլն:
Կեղտոտ դասարանի ուսումնական պարապմունքը սկսվում է տարաշքը մաքրելուց:
Սկզբունք պետք է դառնա աղտոտված տարածքում ուսումնական պարապմունք չանելը:

 

16.09.2019

Ինչի՞ց է դասարանում աղմուկ լինում

1. Սովորողը ինքը պետք է աշխատի, զբաղված լինի աշխատանքով, որն իրեն և՛ հետաքրքիր պիտի լինի, և՛ մատչելի: Այս երկու բաղադրիչներից մեկի բացակայության դեպքում սովորողը չի անի ոչինչ և, հետևաբար, կաղմկի:

2. Որքան ուզում եք հետաքրքիր խոսեք, սովորողը ձեզ երկար չի լսելու: Ինչ-որ մի պահի նա կձանձրանա և կսկսի զբաղմունք փնտրել: Իսկ դա հիմնականում կամ զրույցի բռնվելն է, կամ խաղ խաղալը:

Ձայնը բարձրացնելն անօգուտ է: Գնալով կբարձրացնեք ձեր ձայնը, որպեսզի ձեզ լսեն, հետագայում ստիպված կլինեք գոռգոռալ. դա էլ կդառնա անօգուտ:

3. Գրականության նյութը շատ բծախնդրորեն է պետք ընտրել: Միշտ չէ, որ մեզ հետաքրքրող նյութը հետաքրքրում կամ հասկանալի է սովորողին: Մենք սկսում ենք ոգևորվել, իսկ սովորողը մնում է անհաղորդ:

4. Լեզվի հետ աշխատանքը պետք է լինի սեփական հետազտություն, ուսումնասիրություն: էստեղ հայտնագործությունը, իմացումի հրճվանքը շատ կարևոր է: Պատրաստի կաղապարների բանավոր հարցումը ոչինչ չտվող, անհետաքրքիր աշխատանք է, որը չի կարող հետաքրքրել և վերածվում է աղմուկի

12.09.2019

Շարադրանքը չի կարող ինքնանպատակ լինել: Տալ բառեր և ասել՝ գրեք շարադրություն, ոչ արդյունավետ աշխատանք է: Ստանալու ենք արհեստական տեքստեր, որը ոչ մեկին հետաքրքիր չէ: Մենք իրականացնում ենք հեղինակային մանկավարժություն, որի հիմքում ընկած է սովորողի իրական գործունեությունը: Սովորողը կարող է գրել իր մտքերի, հույզերի, զգացողությունների մասին, նկարագրել ինչ-որ բան, իրավիճակ: Բայց արհեստական շարադրություններ գրելը լեզվական ոչ ստեղծական աշխատանք է:
Համացանցը մեզ համար աշխատանքային միջոց է, գործիք, և միշտ պետք է նկատի ունենալ, որ տեխնիկական պատճառներով այն կարող  է  հասանելի չլինել: Միշտ պատրաստ եղեք այլ, առանց համացանցի աշխատանքի: Օրինակ, մտքերը շարադրել word doc-ում՝ հետո բլոգում հրապարակելու համար, ընթերցանություն  գրադարանում,  փոքրիկ առակներ ունեցեք, ընթերցեք ձեր սովորողների համար,  որի վերլուծությունը կարող են նորից  word doc-ում  գրել և այլն:
Կարևոր է սովորողների մոտ մշակել լսելու սովորույթ, ոչ միայն ուսուցչին, այլև իրար: Աղմուևի մեջ ուսումնական պարապմունք  մի արեք. դա լավ սովորություն չէ:
Առանց անձը վիրավորելու կարելի է նկատողություն անել իրեն ոչ պատշաճ պահող սովորողին: Բայց սովորողը պետք է հստակ ընկալի, որ ուսումնական պարապմունքը խանգարել չի կարելի, դա դիմացինի իրավունքի ոտնահարում է: