Վերելք է, անընդհա՞տ վերելք…

Հրաշալի ավանդույթ է նոր սեբաստացիներին Արագածի խառնարանում մկրտելը: Մե՜ծ խումբ է՝ մոտ 50 սովորող և մոտ 7-8 կրթահամալիր աշխատանքի դիմած երիտասարդ մասնագետներ: Բարձրանում ենք տիար Գևորգի իմաստուն առաջնորդությամբ: Վերելք է, անընդհատ վերելք…Թվում է, դե քայլում ես, էլի, ի՞նչ է եղել, ճանապարհն էլ դժվար չէ, դժվար հաղթահարելի տեղեր գրեթե չկան…

 

Читать далее

Реклама

Սկսենք Արագածի վերելքով…

20953165_1584821408224228_5287426866905847320_nՕրը սպառել է իրեն, բայց շարունակում է դեռ ջղային գալարվել: Ինչո՞ւ է գործն ավելի երկար ձգվում, քան օրը: Հոգնություն, անունդ օրվա վերջ է: Հա, բայց հոգնությունը կա, օրվա վերջը կա, քնի պահանջը կա ու կա, բայց արի ու տես, որ գործդ էլ կա: Այ, եթե դա չլիներ գոնե հիմա…
Վաղը Արագած եմ բարձրանում: Մի լավ բան էս խառախուռա մտքերի մեջ: Բայց վերանորոգվող մեր տան մեջ սպորտային կոշիկներս ու գուլպաներս գտնելու լուրջ խնդիր կա: Ու դրանից տրամադրությունս էնքան էլ բարձր չէ:
Վերանորոգվող տան մեջ կոշիկներ ու գուլպաներ գտնել՝ սա է խնդիրը: Թե չէ՝ լինե՞լ, թե՞ չլինել… Դա ի՞նչ խնդիր է որ… Читать далее

Հավեսով ապրող մարդու մանկավարժությանն եմ հավատում

Օրս սկսվեց ամեն օրվա պես՝ Մեդիա կենտրոնում, հին ընկերներիս հետ, մանկավարժ ընկերներիս հետ:  Այս խմբի հետ՝ Աշոտ Բլեյան, Գևորգ Հակոբյան, Սուսան Մարկոսյան 30-31 տարի է մանկավարժությունից ենք խոսում: Լավագույն ծրագրերիս, նախաձեռնություններիս, ձեռքբերումներիս համահեղինակները… Ոչինչ ինձ այնքան չի ոգևորում, որքան մանկավարժության մասին զրույցները: Վայե՜լք…

Ընդհանուր պարապմունք՝ պարերգեր: Ինչ սիրուն է դիտվում պարող-երգող հավաքանին: Ի՜նչ կյանք ութրթիռ կա էս ամեն ինչի մեջ: Բայց ասեմ մի բան: Միշտ նայում եմ անհավես երգող-պարող մարդուն: Նայում եմ ու զարմանում: Ախր, հավես չունես, մի պարիր, մի երգիր, էդպես ավելի ազնիվ չի՞ լինի: Ախր, որ դա էլ հավեսով չես անում, բա ի՞նչն ես անում հավեսով: Ոգևորվող անհատն ուրիշ է. ես հավեսով ապրող մարդու մանկավարժությանը հավատում եմ: Հավեսով մանկավարժություն, հավեսով պարերգ, հավեսով աշխատանք, հավեսով ապրել… Հավեսով ու հավեսի գցող… Անհավես ապրելով հավեսի գցե՞լ կլինի:

Читать далее

Գիրը անկեղծացնելու հատկություն ունի

 

Կարզախ գյուղն է, Ջիվանու ծննդավայրը:

Կապել և կապվել չի կարելի: Զարմանում եմ, որ գործընկերներս ասում են՝ ոնց թողնեմ այդ դասարանը, շատ եմ կապվել: Իբր ի՞նչ: Եթե կապվել ես, այդ կապը դասարան չմտնելով չի կտրվի, կշարունակվի դասարանի պատերից դուրս: Շարունակվո՞ւմ է, քանիսի՞ հետ, ինչպե՞ս… Եթե չի շարունակվում, էլ ո՞նց ես կապվել: Մի խոսքով, ժամանակն ամեն ինչ կգցի իր տեղը, ինչո՞ւ կենտրոնանանք կապելու ու կապվելու վրա: Ազատ ապրենք, կապվե՞լս որն է…

Ավագ դպրո՞ց… Վերջին անգամ ե՞րբ եմ դասավանդել… Մի տեսակ Միջինին սովորել էի: Բայց, դե, Ավագ դպրոցի տարիքային խումբն էլ է հետաքրքիր: Սիրով հիշեցի վերջին 10-րդ դասարանը… «Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ»… Լավ քննարկում էր… Հիշեցի ու կարոտեցի մեր հասուն ու բուռն քննարկումներին: Читать далее

Անհատականացված ուսուցում

img_8768_0

Ինձ համար  իրական կրթությունը գործունեություն է, այդ գործունեության միջոցով մարդուն ինքնակրթության մղելը, նրա մոտ այդպիսի պահանջմունք առաջացնելը, և դրանով իսկ սովորողի անընդհատ առաջընթացը, զարգացումը, մտքի  ու կամքի ազատությունը ապահովելը:

Կրթությունը  հետաքրքրություններից և ներքին մղումից դուրս՝ բռնություն է: Եվ իմ հաստատ համոզմամբ, ցանկացած պատճառաբանությամբ, բռնության դիմել չի կարելի: Եթե կրթության նպատակը մտքով և կամքով ազատ անհատի ձևավորումն ու զարգացումն է, էլ ի՞նչ բռնության մասին կարող է խոսք լինել: Մնում է կրթության կազմակերպման ոչ հեշտ, սակայն միակ ձևը՝ այն կազմակերպել անհատապես՝ ըստ սովորողների հետաքրքրությունների, կարողությունների ու հմտությունների, շարժման ռիթմի:

Իմ մանկավարժական գործունեության բոլոր ոլորտներում ես եղել ու մնում եմ ուսուցիչ: Այսօր էլ դասավանդում են 8-րդ դասարաններում: Եվ հիմա միտքս տենդագին աշխատում է մի մանկավարժական խնդրի լուծման վրա՝ ուսուցումը մինչև վերջ անհատականացնելու, այդպիսի ուսուցման  կազմակերպումը մանրամասն  մշակելու: Читать далее

Թափանցիկ միջավայր. լա՞վ է, թե՞ վատ

Ուզում եմ խոսել Photo0835Միջին դպրոցի միջավայրիմասին: Շատ ենք խոսում միջավայրի կրթական ազդեցությունից: Մարիա Մոնթեսորին ասում է. «Երեխային ուսուցանում է իրեն շրջապատող միջավայրը»: Տարիքին համապատասխան և զարգացնող միջավայր  տեսել եմ մեր կրտսեր դպրոցումներում՝ բույսեր, կենդանիներ, սովորողին հարմար սեղան-աթոռներ,  մեծ ու ընդարձակ դասասենյակ-լաբորատորիաներ, սովորողի ինքնուրույն գործունեությունն ապահովող պայմաններ… Տարիների ջանք էր դրված կրտսեր դպրոցականների համար մանկապարտեզային ստանդարտ, սովետական շենքները մանկան գործունեության աշխարհ դարձնելու համար: Բայց մի տեսակ մեղքի զգացում էի ունենում, երբ կրտսեր դպրոցներից 6-րդ դասարանցիները, կրտսեր դպրոցն ծրագիրն ավարտելուց հետո տեղափոխվում էին Միջին դպրոց: Խնամված, իրենց գունեղ, յուրօրինակ միջավայրից  կրտսեր դպրոցականները հայտնվում էին Միջին դպրոցի շատ սովորական, ոչ մի բանով չառանձնացող տարածքում: Անհրապույր դասասենյակներ` նեղ միջանցքներով: Միջին դպրոցի շենքը, իր մասնակի վերանորոգումներով հանդերձ, մնում էր սովորական, ասել է թե՝ սովետական դպրոցական շենք: Իսկ ինչպիսի՞ միջավայր ունենա Միջին դպրոցը, որ լինի և՛ հետաքրքիր, և՛ բավարարի այդ տարիքի սովորողի կրթական պահանջմունքները, և՛ հնարավորություն տա գործունեություն իրականցնել, լինի զարգացնող: Читать далее

Տնային աշխատանքը` որպես լրացուցիչ կրթություն

???????????????????????????????

Հայաստանում հանրակրթական դպրոցի սովորողի ուսումնական աշխատանքը որոշող նորմատիվ փաստաթուղթը` Հանրակրթության պետական չափորոշիչըը, ըստ կրթական ծրագրերի (աստիճանների) և դասարանների սահմանում է նրա ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, բաժանում տարեկան-շաբաթական հնարավոր նվազագույն և առավելագույն ժամաքանակը ուսումնական բնագավառների միջև: Ո´չ հանրակրթության պետական չափորոշիչը, ո´չ այլ նորմատիվ փաստաթուղթ` ՀՀ օրենք, կառավարության որոշում, ԿԳՆ հրաման, չեն սահմանում սովորողի տնային ուսումնական աշխատանքը` ծավալը, բովանդակությունը: Իսկ տնային աշխատանք կոչվածն ավանդույթի ուժով այնպես է ինքնահաստատվել դպրոցական կյանքում, որ առարկայական ծրագրերը դա ներառում են առանց իրավական հիմնավորման, սովորողների ծնողներն ու դասավանդողները` որպես սովորողի իրավունքների և շահերի առաջին պաշտպաններ, դրա պարտադիր լինելը չեն էլ քննարկում: Читать далее