Երբ ազատությունը դառնում է ուսումնական գործի շարժիչ ուժ

Դասական դասի մոդելը արդյո՞ք չի սպառել իրեն: Եթե գործունեություն, եթե նախագիծ, եթե սովորողի գործունության ազատ ընտրություն, ինչո՞ւ դասասենյակ, ինչո՞ւ նախապես ուսուցչով, դասացուցակով որոշված փակ տարածք: Ինչո՞վ է դա բացատրվում, ինչո՞վ է արդարացված:
Դեռ անցած-նախանցած  տարվանից ես կանգնեցի այդ հարցի առաջ: Սովորողներն անցան անհատական, խմբային նախագծերի իրականացմանը: Դասաժամը կառուցվեց նախագծային ուսուցման հենքի վրա: Առաջացան նոր խնդիրներ: Խումբը նկարահանություն ունի, որի համար այլ միջավայր է պետք, ունի ձայնագրություն, որի համար անաղմուկ միջավայր է պետք, ռադիո նյութ է պատրաստում, որի համար կաբինետային գործող միջավայրը հարմար չէ՝ մյուս  սովորողներն են՝ իրենց հարցերով, աշխատանքային միջավայր՝ իր աշխատանքային աղմուկով: Իսկ ռադիո-հաղորդում պատրաստող խմբի համար այլ միջավայր, այլ պայմաններ են պետք:

Նախագիծ՝ բակային ուսումնական տարածքում 

Իմ առաջ մանկավարժական խնդիր կանգնեց: Ուսուցիչը մեկն է, աշխատանքային խմբերը՝ շատ: Փակ տարածքից դուրս գալը, այլ միջավայր ընտրելը, ինքնուրույն, առանց ուսուցչի հսկող աչքի ստեղծական աշխատանքը ձգող է, ոգևորող, սովորողների համար՝ հրապուրիչ: Բայց մյուս կողմից՝ ինչպե՞ս անել, որ սովորողը քո տեսադաշտից դուրս զբաղվի ուսումնական աշխատանքով, իր դասաժամը պարապ-սարապության չվերածի, ինչպե՞ս կազմակերպել այդ ինքնակազմակերպումը,, ինչպե՞ս ազատություն տալ սովորողին՝ ապահովելով  նրա ուսումնական գործունեությունը:

Բեմականացում՝ այգում

Կար նաև մի այլ խնդիր: Սովորության ուժը հզոր բան է: Պետք էր, որ ինքս ինձ համոզեի, որ առանց ինձ էլ ուսումնական կյանքը կարող է շարունակվել, որ ես չեմ այդ ուսումնական գործընթացի մեխը, որ սովորողները իրարից, միջավայրից ու նախագծային  գործընթացից գուցեև ավելի քիչ չեն վերցնում, քան դասարանում՝ ուսուցչի կազմակերպած դասապրոցեսից: Ասեմ, որ սա ինձ համար այնքան էլ դժվար չէր հաղթահարելը: Անհատականացված ուսուցման տարիների փորձը օգնեց:  Իսկ հսկողությունից դուրս արդյունավետ աշխատելու հարցը փորձեցի հետևյալ կերպ լուծել: Նախագիծն իրականացնելու համար կաբինետից դուրս եկող սովորողի կամ սովորողների խմբի առաջ դրեցի պայման՝ օրվա վերջում ես պետք է տեսնեմ արվածի հաշվետվությունը՝ ձայնագրության, տեսաֆիլմի, ռադիոնյութի, հարցազրույցի կամ մի այլ նյութի տեսքով: Կարող է դա լինել նախագծի մի փոքրիկ հատված, բայց պետք է աշխատանքը երևա: Ցույց տալու ձևն էլ սովորողը ինքը թող գտնի: Երբեմն սովորողները իրենց աշխատանքի ընթացքն էին նկարում և հրապարակում բլոգում: Դա էլ էր հաշվետվության հետաքրքիր ձև: Իսկ եթե ոչ՝ հաջորդ անգամ խումբը, անհատը զրկվում էր կաբինետի պատերից դուրս նախագիծ անելու իրավունքից:
Ո՞վ է ասում սովորողը պայմանավորվածությունները հարգող չէ: Էն էլ ոնց է հարգում, հատկապես եթե դա իր հետաքրքրություններին է վերաբերում: Այս երկու-երեք տարիների մեջ հազվադեպ է պատահել, որ խումբը ուշացնի նյութը հրապարակել: Եթե նույնիսկ եղել է այդպիսի դեպք, հարգելի է եղել պատճառը, հիմնականում՝ տեխնիկական: Իսկ հաջորդ օրը անպայման հրապարակել են:
Այսպիսի աշխատանքից հետո ինձ օրվա վերջում տեսանելի է լինում աշխատանքի  արդյունքը: Իսկ ընթա°ցքը: Չգիտեմ, չեմ կարող ասել: Եվ կարծում եմ՝ կարևոր էլ չեն մանրամասնությունները: Նախագծի իրականացումից գալիս են սովորողները հաշտ-համերաշխ, ուրախ, ոգևորված, իսկ օրվա վերջում ես արդեն տանը տեսնում եմ նրանց ստեղծագործական աշխատանքի արդյունքը:  Եվ դա ինձ լիովին բավարարում  է: Գոհ եմ ես, գոհ են սովորողները: Կատարվող գործունեությունը ուսումնական է, ստեղծական է, հետաքրքիր է և իհարկե՝ արդյունավետ:

 

Реклама

Ազատ ու ստեղծագործ

Ստեղծականությունը ուսուցման գործընթացում գուցեև ամենակարևոր բաղկացուցիչներից է: Ինչպե՞ս անել, որ ուսուցման բոլոր փուլերում այն դառնա շարժիչ, առաջ մղող ուժ: Բայց հնարավո՞ր է ստեղծականություն ապահովել, սովորողի համար ստեղծական մթնոլորտ և միջավայր ստեղծել առանց բավարար չափով նրան ազատություն տալու:  Դաս-դասարանական պարտադրվող կառույցում, մի տեղում հավաքված սեղանների առկայությամբ (պեաձև, թե  իրար ետևից դրված, ո՞րն է տարբերությունը) դա գրեթե անհնար է: Սեղանների այս դասավորվածությամբ, միևնույն է,  կենտրոնում ուսուցիչն է՝ իր թելադրանքով: Ազատ-ստեղծագործ միջավայրը չի տեղավորվում սեղանների այսպիսի դասավորության մեջ: Այս խնդրի լուծման համար էր, որ ես իմ ուսումնական պարապմունքների կազմակերպման համար անհրաժեշտ համարեցի մեծ`108 քառ.մետր տարածություն ունեցող կաբինետ ունենալ: Ընդարձակ տարածքում հեշտ է նախագծային ուսուցում իրականացնելը, երբ տարբեր խմբեր կարողանում են իրարից հեռու, կաբինետի տարբեր անկյուններում աշխատել: Այսպես աղմուկը ավելի քիչ է լինում, և խմբերն իրար չեն խանգարում:

 

 

Читать далее

Թույլ չտանք մտածողությանը քարանալ

Յուրաքանչյուր ուրբաթ օրվա վերջում շաբաթ-կիրակի օրերի համար սովորողներին առաջարկում եմ կիրակնօրյա ընթերցարան: Վեցերորդ դասարանցիների այս անգամվա նյութը  Էրիկ Բերնի «Կարմիր գլխարկը մարսեցու տեսանկյունից» գործն էր: Կիրակնօրյա ընթերցարանի իմ առաջարկած ստեղծագործությունները սովորաբար լինում են  գեղարվեստորեն բարձրարվեստ գործեր, որոնք բավականին բծախնդիր եմ ընտրում: Այս անգամ ընտրությունս կանգ առավ Էրիկ Բերնի  «Կարմիր գլխարկը մարսեցու տեսանկյունից» գործի վրա, որը, ինչպես տեսնում եք, գեղարվեստական ստեղծագործություն չէ: Ինչո՞ւ այս գործը: Ի՞նչը կարևորեցի:

Նախագծերով աշխատանքը  6-րդ դասարանում

 

Читать далее

Հոկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

IMG_8068Դասավանդում՝ 6-րդ և 10-րդ դասարաններում՝ 14 ժամ,
Գրական ակումբ՝ 2 ժամ

Այլ մանկավարժական աշխատանք

1. Ուսումնասիրություն՝ Արևմտյան և Հարավային դպրոցների ուսումնական ճամփորդությունների համապատասխանությունը ուսումնական ճամփորդությունների անցկացման կարգի հետ:

Ուսումնասիրության արդյունքը, դիտարկում-առաջարկները տես այստեղ:

2. Կրթահամալիրի տնօրենի հանձնարարությամբ եղել եմ կրթահամալիրի կրտսեր դպրոցներում, քոլեջում: Հանդիպում եմ ունեցել դասվարական կազմի և երկարացված օրվա կազմակերպիչների հետ, քննարկումներ՝ ծրագրի ղեկավարների հետ: Читать далее

Քննարկումները՝ ուսումնական աշխատանք

IMG_0085Ազատ, ինքնուրույն մտածող, իր կարծիքն անկաշկանդ ներկայացնող, դիմացինին լսող ու կիրթ արձագանքող մարդու ձևավորումն ու զարգացումը չի կարող ընդհանուր ուսումնական գործընթացից՝ հանրակրթությունից դուրս մնալ: Դա չի էլ կարելի երջանիկ պատահականություններին թողնել: Սա պետք է կանոնակարգված, ծրագրային բնույթ կրի: Ներկայացնեմ այդ ուղղությամբ արվող  աշխատանքը մայրենիի ուսումնական պարապմունքի ընթացքում: Читать далее

Սովորում-սովորեցնում ենք բոլորս

Զարմանալի թյուրիմացություն կա և շարունակում է իշխող լինել մանկավարժության մեջ: Գուցե իներցիայի ուժով, բայց գերակշռում է այն կարծիքը, որ ուսուցիչը միակ սովորեցնողն է, դե սովորողի դերն էլ, պարզ է, վերապահված է սովորողին: Ասեմ, որ ես արդեն վաղուց այդպես չեմ մտածում: Հատկապես, որ մեդիակրթության պայմաններում ուսուցիչը ավելի հաճախ է հայտնվում սովորողի դերում, իսկ սովորողը՝ սովորեցնողի: Արդեն բավականին ժամանակ է կրթահամալիրում գործում է սովորող-սովորեցնող նախագիծը, երբ ավագ սովորողների տարբեր խմբեր տարբեր նախագծերով սովորեցնում են կրտսեր դպրոցի սովորողներին: Հետևում եմ դրա ընթացքին: Կարևորում եմ դա: Դրա մեջ հեռանկար եմ տեսնում:  Փորձում եմ տեսնել նաև դրա հնարավոր զարգացումները:

Սովորողն օգնում է ընկերոջը ուղղել   բլոգի  վրիպում-լեզվական սխալները:

Читать далее